Hệ thống quay toa trên xe đào bánh xích là một trong những bộ phận quan trọng giúp điều khiển và quay phần cabin (toa) của xe đào xung quanh trục quay. Nguyên lý làm việc của hệ thống này bao gồm các thành phần chính và các bước hoạt động như sau:

1. Các thành phần chính của hệ thống quay toa trên xe máy đào

• Motor quay toa (Swing Motor): Là một động cơ thủy lực được điều khiển bởi hệ thống thủy lực của máy.
• Bộ giảm tốc quay toa (Swing Reduction Gear): Bộ phận này giảm tốc độ quay và tăng mô-men xoắn từ động cơ quay toa, truyền lực đến trục quay.
• Bánh răng quay toa (Swing Gear): Nằm dưới cabin, bánh răng này ăn khớp với bánh răng cố định trên khung gầm (gọi là bánh răng cố định hoặc bánh răng vòng).
• Bánh răng cố định (Slewing Ring Gear): Được gắn trên khung gầm của xe, tạo liên kết giữa phần cabin và phần dưới của xe.
• Hệ thống khóa quay toa (Swing Brake): Giúp giữ toa cố định khi không cần quay, tránh hiện tượng trôi hoặc quay tự do.

2. Nguyên lý làm việc của hệ thống quay toa trên xe máy đào

Kích hoạt quay toa:

• Khi người vận hành điều khiển cần quay toa, van điều khiển thủy lực mở để dầu thủy lực được bơm từ bơm thủy lực chính vào động cơ quay toa.
• Động cơ quay toa chuyển đổi năng lượng thủy lực thành năng lượng cơ học để tạo ra chuyển động quay.

 Truyền lực qua bộ giảm tốc:

• Động cơ quay toa truyền mô-men xoắn đến bộ giảm tốc quay toa.
• Bộ giảm tốc giảm tốc độ quay và tăng mô-men xoắn để đảm bảo chuyển động mượt mà và mạnh mẽ.

Truyền động đến bánh răng quay toa:

• Mô-men xoắn từ bộ giảm tốc được truyền tới bánh răng quay toa.
• Bánh răng quay toa ăn khớp với bánh răng cố định trên khung gầm, giúp cabin quay quanh trục trung tâm

Quay cabin:

• Cabin (toa) quay theo hướng mong muốn, tùy thuộc vào chiều quay của động cơ quay toa (theo chiều kim đồng hồ hoặc ngược chiều kim đồng hồ)

Dừng quay và khóa vị trí:

• Khi người vận hành ngừng điều khiển, van điều khiển đóng, dầu thủy lực không còn cấp vào motor quay toa
• Hệ thống phanh quay toa tự động kích hoạt, giữ toa ở vị trí cố định để tránh rung lắc hoặc trôi.

3. Đặc điểm và yêu cầu kỹ thuật của hệ thống quay toa trên xe máy đào

– Tính chính xác cao: Hệ thống cần đảm bảo quay chính xác để đáp ứng các yêu cầu vận hành.

– Khả năng chịu tải lớn: Bánh răng quay toa và bộ giảm tốc phải chịu được tải trọng nặng từ cabin và các hoạt động đào đất.

– Mượt mà và ổn định: Động cơ và bộ giảm tốc phải đảm bảo sự mượt mà khi quay, tránh rung lắc khi khởi động hoặc dừng lại.

Quan sát xe máy đào bánh xích kobelco SK330-10

Hình 1: khi mở các đai ốc bố trí hình tròn xe thấy motor quay toa

Mua xe đào bánh xích kobelco SK330-10, tại đây

Mua motor quay toa chính hãng, tại đây

Xem video cấu tạo hệ thống quay toa, tại đây

Theo dõi trang cá nhân chuyên môn xe đào kobelco, tại đây 

 Hình 2: Máy đào Kobelco SK330-10, Nhật Bản

Sơ đồ thủy lực của hệ thống quay toa trên xe máy đào kobelco

4. Các lỗi thường gặp trên hệ thống quay toa trên xe máy đào bánh xích?

 Hư hỏng động cơ quay toa (Swing Motor)

• Triệu chứng:
  • Quay toa không hoạt động hoặc hoạt động yếu.
  • Có tiếng ồn bất thường từ động cơ quay toa.
• Nguyên nhân:
  • Lọc dầu thủy lực bị bẩn, làm giảm hiệu suất cung cấp dầu.
  • Rò rỉ dầu trong động cơ hoặc hư hỏng vòng bi.
  • Hỏng van điều khiển áp suất.

Rò rỉ dầu thủy lực

• Triệu chứng:
  • Dầu thủy lực chảy ra từ van, ống dẫn hoặc các mối nối.
  • Áp suất trong hệ thống không ổn định.
• Nguyên nhân:
  • Gioăng, phớt bị mòn hoặc lão hóa.
  • Các khớp nối hoặc ống thủy lực bị lỏng.
  • Vết nứt trên bề mặt các ống dẫn dầu.

Hỏng vòng bi bàn quay (Swing Bearing)

• Triệu chứng:
  • Máy rung mạnh khi quay toa.
  • Xuất hiện tiếng kêu lạ từ khu vực vòng bi.
• Nguyên nhân:
  • Thiếu bôi trơn hoặc dầu mỡ bôi trơn kém chất lượng.
  • Vòng bi bị mòn do hoạt động lâu ngày hoặc quá tải.
  • Cặn bẩn xâm nhập vào bên trong vòng bi.

Lỏng hoặc hư bánh răng quay toa (Swing Gear)

• Triệu chứng:
  • Chuyển động quay toa không đồng đều hoặc giật cục.
  • Tiếng ồn lớn khi quay.
• Nguyên nhân:
  • Răng bị mòn hoặc gãy do hoạt động quá tải.
  • Bánh răng không được căn chỉnh đúng cách.
  • Bụi bẩn và tạp chất làm mài mòn bề mặt răng.

Hỏng van phân phối (Swing Control Valve)

• Triệu chứng:
  • Toa quay chậm hoặc không dừng lại đúng vị trí.
  • Lưu lượng dầu thủy lực không ổn định.
• Nguyên nhân:
  • Van bị kẹt do cặn bẩn trong dầu.
  • Lò xo hoặc các chi tiết bên trong van bị mòn

 Lỗi cảm biến hoặc hệ thống điện điều khiển

• Triệu chứng:
  • Đèn báo lỗi trên bảng điều khiển.
  • Không thể điều khiển quay toa từ cabin.
• Nguyên nhân:
  • Hỏng cảm biến quay toa.
  • Đứt dây tín hiệu hoặc lỗi mạch điện

Hỏng bạc đạn (Bearing)

• Triệu chứng:
  • Máy quay chậm, kêu lạch cạch khi hoạt động.
• Nguyên nhân:
  • Sử dụng bạc đạn không phù hợp.
  • Thiếu bảo dưỡng hoặc bôi trơn.

Biện pháp khắc phục và phòng ngừa cho hệ thống quay toa trên xe máy đào 

• Bảo dưỡng định kỳ: Thay dầu, vệ sinh lọc dầu, kiểm tra mối nối và bôi trơn vòng bi.
• Kiểm tra tải trọng: Đảm bảo máy không làm việc quá tải.
• Sử dụng dầu và phụ tùng chất lượng: Đảm bảo độ bền và hiệu suất của hệ thống.
• Giám sát hoạt động: Lắng nghe tiếng động bất thường để phát hiện lỗi sớm.
• Kiểm tra các kết nối điện: Đảm bảo hệ thống điều khiển và cảm biến hoạt động chính xác.

5. Khi hệ thống quay toa trên xe máy đào hỏng thì màn hình sẽ hiện thị lỗi gì?

Khi hệ thống quay toa trên xe máy đào gặp sự cố hoặc hỏng, màn hình điều khiển (nếu được trang bị) sẽ thường hiển thị mã lỗi hoặc cảnh báo liên quan. Tùy vào dòng máy đào và hãng sản xuất, thông báo lỗi có thể khác nhau. Một số mã lỗi hoặc cảnh báo phổ biến liên quan đến hệ thống quay toa bao gồm:

Cảnh báo về áp suất dầu thủy lực:

Lỗi này xuất hiện nếu áp suất trong hệ thống quay toa bị mất hoặc không đạt mức yêu cầu. Màn hình có thể hiển thị mã lỗi như “Hydraulic Pressure Low” hoặc một mã lỗi cụ thể.

Lỗi cảm biến vị trí quay toa:

Nếu cảm biến quay toa gặp sự cố, màn hình có thể hiển thị “Swing Position Sensor Fault” hoặc mã lỗi tương ứng.

Lỗi động cơ quay toa:

Lỗi này xảy ra khi động cơ thủy lực quay toa không hoạt động đúng cách. Mã lỗi có thể là “Swing Motor Fault” hoặc một mã khác tương ứng với lỗi này.

Lỗi van phân phối quay toa:

Nếu van điều khiển hệ thống quay toa bị kẹt hoặc không hoạt động, màn hình có thể hiển thị lỗi liên quan đến “Swing Control Valve Fault.”

Lỗi tổng quát (Generic Error):

Một số máy đào có thể chỉ hiển thị mã lỗi tổng quát như “Swing Error” hoặc biểu tượng cảnh báo hệ thống thủy lực.

Cảnh báo mất tín hiệu:

Nếu không có tín hiệu từ cảm biến hoặc tín hiệu điều khiển quay toa, màn hình có thể hiển thị “Swing Communication Error” hoặc “Signal Lost.”

Cách xử lý lỗi cho hệ thống quay toa trên xe máy đào

• Kiểm tra mã lỗi: Tra cứu mã lỗi trong sách hướng dẫn sử dụng (Operation Manual) hoặc liên hệ kỹ thuật viên của hãng để xác định nguyên nhân cụ thể.
• Kiểm tra hệ thống thủy lực: Đảm bảo dầu thủy lực đủ và không bị rò rỉ.
• Kiểm tra các cảm biến: Xác minh rằng cảm biến quay toa và dây dẫn không bị hỏng hoặc mất kết nối.
• Kiểm tra động cơ và van: Đảm bảo động cơ và van điều khiển hoạt động bình thường.

6. Dấu hiệu hệ thống quay toa trên xe máy đào bị hỏng là gì?

Hệ thống quay toa trên xe máy đào là một trong những bộ phận quan trọng, giúp máy xoay vòng và thực hiện các thao tác chính xác. Khi hệ thống này gặp sự cố, sẽ có các dấu hiệu nhận biết sau:

Chuyển động không mượt mà hoặc rung lắc bất thường

• Hệ thống quay toa bị rung, giật hoặc không quay trơn tru.
• Cảm giác mất ổn định khi xoay toa.

Âm thanh bất thường

• Xuất hiện tiếng kêu lạ như tiếng cọ xát, rít, hoặc va đập từ bộ phận quay toa.
• Tiếng ồn tăng lên khi máy thực hiện các thao tác quay.

Toa quay chậm hoặc không quay được

• Tốc độ quay giảm so với bình thường, hoặc toa không thể quay dù điều khiển vẫn hoạt động.
• Có hiện tượng trễ khi bắt đầu xoay.

 Dầu thủy lực của hệ thống quay toa trên xe máy đào bị rò rỉ

• Phát hiện rò rỉ dầu thủy lực xung quanh động cơ quay hoặc vòng bi.
• Áp suất dầu giảm, dẫn đến hiệu suất hệ thống kém.

Mòn hoặc hư hỏng vòng bi quay toa

• Vòng bi bị hư hỏng làm hệ thống quay không đồng đều hoặc gây ra tiếng động lớn.
• Bề mặt vòng bi có dấu hiệu rạn nứt hoặc mòn.

Sai lệch vị trí quay

• Toa không dừng đúng vị trí mong muốn hoặc không thể cố định tại một góc nhất định.

Hiện tượng rung lắc của hệ thống quay toa trên xe máy đào khi làm việc

• Khi nâng hoặc đào, toàn bộ xe bị rung mạnh hơn bình thường do sự cố trong hệ thống quay.

Cách xử lý khi hệ thống quay toa trên xe máy đào bị hỏng

• Kiểm tra định kỳ: Xem xét vòng bi, dầu thủy lực và các bộ phận khác để phát hiện kịp thời các vấn đề. Regular Inspection: Regularly inspect bearings, hydraulic oil, and other components to promptly detect any issues.
• Thay thế bộ phận hư hỏng: Nếu phát hiện vòng bi, động cơ quay hoặc hệ thống thủy lực bị hỏng, cần thay thế ngay.
• Liên hệ kỹ thuật viên: Nếu không thể tự xử lý, nên liên hệ chuyên gia để tránh làm hỏng nghiêm trọng hơn.