1. Cấu tạo tubor tăng áp

Turbo tăng áp (turbocharger) là một thiết bị giúp tăng công suất động cơ bằng cách nén khí nạp trước khi đưa vào buồng đốt. Cấu tạo chính của turbo tăng áp bao gồm các thành phần sau:

Vỏ Turbo tăng áp (Housing):

• Vỏ tuabin (Turbine Housing): Là phần bao quanh cánh tuabin, dẫn dòng khí thải từ động cơ đến tuabin. Thiết kế này đảm bảo tận dụng tối đa năng lượng của khí thải.
• Vỏ máy nén (Compressor Housing): Là phần bao quanh cánh máy nén, dẫn khí nạp từ bên ngoài và nén lại trước khi đưa vào động cơ.

Tuabin (Turbine):

• Là bộ phận quay được dẫn động bởi dòng khí thải từ động cơ. Khi khí thải đi qua tuabin, nó làm quay trục nối với cánh máy nén.

 Máy nén (Compressor):

• Gắn trên cùng một trục với tuabin, máy nén hút khí từ bên ngoài và nén nó trước khi đưa vào động cơ. Quá trình này làm tăng mật độ không khí nạp, giúp động cơ đốt cháy nhiên liệu hiệu quả hơn.

Trục (Shaft):

• Trục nối liền giữa tuabin và máy nén, truyền động quay từ tuabin sang máy nén.

Vòng bi (Bearings):

• Giúp giảm ma sát cho trục quay, thường sử dụng các loại vòng bi thủy động lực hoặc vòng bi bi để đảm bảo hoạt động êm ái và bền bỉ.

 Van xả (Wastegate) hoặc van điều khiển áp suất:

• Điều chỉnh lượng khí thải đi qua tuabin để tránh hiện tượng tăng áp suất quá mức, bảo vệ động cơ và turbo.

Hệ thống làm mát:

• Làm mát bằng nước: Một số turbo có hệ thống tuần hoàn nước để làm mát trục và vòng bi.
• Làm mát bằng dầu: Dầu bôi trơn cũng đóng vai trò làm mát và giảm ma sát cho các bộ phận chuyển động.

Intercooler (Bộ làm mát khí nạp):

• Không phải là một phần trực tiếp của turbo nhưng thường đi kèm với hệ thống tăng áp. Intercooler làm mát khí nạp sau khi nén để tăng hiệu suất và giảm nguy cơ cháy kích nổ.———————————————————————————————————————————————————————————————————————————–
• 

2. Nguyên lý hoạt động của tubor tăng áp

Nguyên lý hoạt động của tubor tăng áp bao gồm 6 chu trình:

Thu gom khí thải

• Khi động cơ hoạt động, khí thải từ buồng đốt thoát ra với áp suất và nhiệt độ cao.
• Khí thải này được dẫn qua một bộ phận gọi là tuabin (turbine) của turbo tăng áp.

 Quay tuabin

• Dòng khí thải làm quay cánh quạt trong tuabin.
• Tuabin được kết nối với một trục (shaft) chung với bộ phận máy nén (compressor).

 Nén không khí

• Khi tuabin quay, trục truyền chuyển động đến cánh quạt trong máy nén.
• Máy nén hút không khí từ bên ngoài và nén nó lại.
• Không khí nén có áp suất cao hơn và mật độ lớn hơn, giúp cung cấp nhiều oxy hơn cho buồng đốt.

 Làm mát không khí nén

• Không khí sau khi nén có nhiệt độ cao do quá trình nén.
• Trước khi vào buồng đốt, không khí này thường được làm mát qua bộ làm mát trung gian (intercooler) để tăng hiệu quả đốt cháy.

Nạp không khí vào buồng đốt

• Không khí nén và làm mát được đưa vào buồng đốt của động cơ.
• Lượng không khí lớn hơn giúp cải thiện hiệu quả cháy, từ đó tăng công suất động cơ

Lặp lại chu trình

• Sau khi khí thải làm quay tuabin, nó được xả ra ngoài qua ống xả.
• Chu trình tiếp tục diễn ra trong mỗi chu kỳ hoạt động của động cơ.

 

3. Mua tubor tăng áp ở đâu?

Bạn muốn mua turbo tăng áp (tubor tăng áp) cho loại xe nào? Có rất nhiều cửa hàng, cả online và offline, cung cấp phụ tùng này. Dưới đây là một số gợi ý:

 Các trang thương mại điện tử

• Shopee, Lazada, Tiki: Đây là những nền tảng lớn tại Việt Nam, nơi bạn có thể tìm mua turbo tăng áp từ nhiều nhà cung cấp khác nhau.
• Aliexpress, Alibaba: Nếu muốn đặt hàng quốc tế, bạn có thể tìm trên các trang này, nhưng cần lưu ý đến thuế và phí vận chuyển.

Cửa hàng phụ tùng ô tô

• Cửa hàng phụ tùng ô tô địa phương: Kiểm tra tại các cửa hàng phụ tùng tại khu vực bạn sống. Họ có thể có sẵn hàng hoặc đặt hàng cho bạn.
• Chợ Hòa Bình, Phúc Thọ (Hà Nội) hoặc Chợ Tân Thành (TP.HCM): Đây là những nơi chuyên bán phụ tùng ô tô lớn tại Việt Nam.

Trung tâm sửa chữa ô tô

Nếu bạn không muốn tự mua, các gara ô tô hoặc trung tâm sửa chữa lớn có thể cung cấp và lắp đặt turbo tăng áp cho bạn.

Liên hệ hãng xe

Nếu xe của bạn thuộc các thương hiệu lớn (Toyota, Mazda, Hyundai, Kia,…), bạn có thể liên hệ với đại lý chính hãng để mua đúng loại turbo tăng áp phù hợp.

• Mua tubor tăng áp động cơ hino chính hãng, Tại đây
• Xem video tubor tăng áp động cơ hino, Tại đây
• Xem bài viết động cơ hino 4 xi lanh, Tại đây

3. Những lưu ý khi sử dụng tubor tăng áp

Khi sử dụng động cơ trang bị turbo tăng áp, có một số lưu ý quan trọng để đảm bảo hiệu suất tối ưu, kéo dài tuổi thọ của turbo và đảm bảo an toàn. Dưới đây là các lưu ý chi tiết:

 Khởi động động cơ đúng cách

• Khi khởi động, không nên tăng ga đột ngột ngay lập tức. Turbo cần thời gian để dầu bôi trơn được lưu thông đầy đủ.
• Để động cơ chạy không tải (idling) trong vài giây hoặc khoảng 1-2 phút, đặc biệt trong thời tiết lạnh, để dầu đạt đến các bộ phận của turbo.

Không tắt máy ngay sau khi chạy tốc độ cao

• Sau khi chạy ở tốc độ cao hoặc sử dụng công suất lớn, không tắt động cơ ngay lập tức. Turbo vẫn đang quay ở tốc độ cao, và việc tắt động cơ đột ngột sẽ làm mất dầu bôi trơn, gây mòn hoặc hư hỏng.
• Hãy để động cơ chạy không tải trong khoảng 1-2 phút để turbo giảm tốc và nhiệt độ ổn định.

Sử dụng dầu nhớt và bộ lọc chất lượng cao

• Chọn loại dầu nhớt đúng tiêu chuẩn mà nhà sản xuất khuyến nghị, vì dầu nhớt không đạt chuẩn sẽ làm giảm hiệu suất và gây hư hỏng cho turbo.
• Thay dầu và lọc dầu đúng chu kỳ bảo dưỡng để đảm bảo hệ thống bôi trơn luôn hoạt động tốt.

Chú ý đến hệ thống làm mát

• Turbo thường sinh nhiệt lớn khi hoạt động. Đảm bảo hệ thống làm mát của xe (nước làm mát hoặc dầu làm mát) luôn trong trạng thái tốt.
• Kiểm tra định kỳ mức nước làm mát và các ống dẫn để tránh rò rỉ.

Sử dụng đúng loại nhiên liệu

• Đảm bảo sử dụng loại nhiên liệu mà nhà sản xuất yêu cầu, thường là nhiên liệu có chỉ số octan hoặc cetan cao. Nhiên liệu kém chất lượng có thể gây hiện tượng kích nổ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến turbo và động cơ.

Tránh tăng tốc đột ngột thường xuyên

• Tăng tốc đột ngột liên tục có thể làm turbo hoạt động quá mức, dẫn đến nhiệt độ cao và mài mòn nhanh.
• Cố gắng duy trì tốc độ đều, chỉ sử dụng tăng tốc mạnh khi thật sự cần thiết.

Bảo dưỡng định kỳ

• Kiểm tra định kỳ hệ thống turbo tăng áp, bao gồm cánh quạt, trục quay và các đường ống dẫn khí.
• Đảm bảo không có bụi bẩn hoặc dị vật trong hệ thống hút gió, vì chúng có thể gây hư hỏng cánh quạt của turbo.

 Lắng nghe các dấu hiệu bất thường

• Nếu nghe tiếng rít, tiếng động lạ từ turbo, hoặc thấy động cơ yếu hơn bình thường, hãy kiểm tra ngay lập tức.
• Khói đen, khói trắng hoặc khói xanh từ ống xả cũng là dấu hiệu cần kiểm tra turbo.

Sử dụng xe đúng tải trọng

• Tránh chở quá tải thường xuyên, vì điều này khiến turbo phải làm việc ở mức tải cao, làm tăng áp lực và nhiệt độ, gây mài mòn nhanh chóng.

 Hiểu rõ cách hoạt động của turbo

• Nắm rõ cách vận hành turbo và hướng dẫn sử dụng từ nhà sản xuất để sử dụng hiệu quả và tránh làm hỏng hệ thống.

 

4. Những hư hỏng thường gặp của tubor tăng áp

Turbo tăng áp (turbocharger) là một bộ phận quan trọng trong động cơ đốt trong, giúp tăng công suất và hiệu suất nhiên liệu. Tuy nhiên, nó có thể gặp phải một số hư hỏng phổ biến do điều kiện vận hành khắc nghiệt. Dưới đây là những hư hỏng thường gặp và nguyên nhân của chúng:

Hao mòn hoặc hỏng cánh quạt (Turbine hoặc Compressor Blades)

• Nguyên nhân:

• Hút phải các tạp chất, bụi bẩn, hoặc mảnh vụn từ không khí nạp.
• Cánh quạt bị lệch hoặc mất cân bằng.

• Biểu hiện:

• Hiệu suất động cơ giảm.
• Tiếng ồn lớn bất thường từ turbo.

Rò rỉ dầu (Oil Leaks)

• Nguyên nhân:

–  Gioăng hoặc phớt dầu bị hỏng.

– Áp suất dầu quá cao hoặc dầu bẩn.

• Biểu hiện:

• Khói xanh từ ống xả.
• Mất dầu nhanh hơn bình thường.

Quá nhiệt (Overheating)

• Nguyên nhân:

• Dầu bôi trơn không đủ hoặc kém chất lượng.
• Hệ thống làm mát không hoạt động hiệu quả.
• Tắt động cơ đột ngột sau khi vận hành ở tốc độ cao, làm nhiệt độ tăng nhanh.

• Biểu hiện:

• Turbo bị kẹt.
• Biến dạng hoặc hỏng các bộ phận bên trong.

Hư hỏng ổ trục (Bearing Failure)

• Nguyên nhân:

• Thiếu dầu bôi trơn.
• Cặn bẩn trong dầu gây mài mòn.
• Lắp đặt hoặc căn chỉnh sai.

• Biểu hiện:

• Tiếng kêu rít hoặc ồn từ turbo.
• Giảm hiệu suất động cơ.

 Hiện tượng “Turbo Lag” nghiêm trọng

• Nguyên nhân:

• Bộ điều khiển cánh biến thiên (Variable Geometry Turbo, nếu có) bị kẹt.
• Hệ thống nạp khí bị tắc.

• Biểu hiện:

• Động cơ chậm phản hồi khi tăng ga.

Hỏng van xả (Wastegate Failure)

• Nguyên nhân:

• Van bị kẹt hoặc hỏng lò xo.
• Hệ thống điều khiển áp suất gặp trục trặc.

• Biểu hiện:

• Mất công suất khi tăng tốc.
• Áp suất turbo vượt ngưỡng an toàn.

Nghe tiếng rít hoặc tiếng hú lớn (Whining Noise)

• Nguyên nhân dẫn đến tubor tăng áp bị hư hỏng

• Cánh quạt bị chạm vào vỏ turbo.
• Ổ trục bị hư hỏng.

• Biểu hiện hư hỏng của tubor tăng áp 

• Tiếng hú lớn khi động cơ tăng tốc.

Giải pháp phòng ngừa hư hỏng cho tubor tăng áp 

• Thay dầu định kỳ và sử dụng dầu chất lượng cao.
• Sử dụng bộ lọc khí và dầu đúng tiêu chuẩn.
• Không tắt động cơ ngay sau khi vận hành nặng (đợi turbo nguội dần).
• Bảo dưỡng định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất.